Bestuursvrijwilligers

Zet jij je in als bestuursvrijwilliger? Dan is de vrijwilligerswet op jou van toepassing. Die wet is er om je te beschermen, maar als je zetelt in een bestuur komt er soms nog andere wetgeving bij je engagement kijken. Dit heeft vooral gevolgen voor je aansprakelijkheid als bestuursvrijwilliger. Hier ontdek je de basisprincipes van deze aansprakelijkheid in een notendop.

Ben je bestuursvrijwilliger of bestuurslid?

Er bestaat verwarring over de termen bestuursvrijwilliger, vrijwillig bestuurslid en bestuurder. Dat kan raar lijken: het zijn toch allemaal vrijwilligers? Toch is het belangrijk om precies te weten wat je positie is. Het soort organisatie waar jij bijdraagt aan het bestuur heeft immers gevolgen voor je aansprakelijkheid. Een bestuursvrijwilliger of bestuurslid zet zich vrijwillig in voor de goede gang van zaken in de organisatie. Je neemt mogelijk verschillende taken op om dit te doen, en dit kan ook verschillen per organisatie. Denk maar aan:

  • vergaderen
  • de financiën van de organisatie bijhouden (penningmeester),
  • activiteiten plannen en opzetten
  • nieuwe leden verwelkomen

Je kan bestuursvrijwilliger of bestuurslid zijn in elk soort organisatie waar mensen volgens de wet mogen vrijwilligen. Als bestuursvrijwilliger of bestuurslid val je onder de vrijwilligerswet. Je aansprakelijkheid hangt af van het soort organisatie waar je vrijwilligt.

Bstuurder in een VZW, IVZW of stichting

Een bestuurder in een vzw, stichting of ivzw zetelt in de Raad van Bestuur van de organisatie. Je komt geregeld samen met de andere bestuurders om te vergaderen. In de Raad van Bestuur wordt altijd een voorzitter en secretaris aangeduid. Je naam verschijnt in het Belgisch Staatsblad. Je kan alleen vrijwillig bestuurder zijn in:

  • een vzw
  • een stichting van openbaar nut
  • een ivzw

Als je niet betaald wordt voor je taak als bestuurder, dan ben je ook vrijwilliger en val je onder de vrijwilligerswet. Je aansprakelijkheid als bestuurder in een vzw vraagt echter extra aandacht.

Opgelet! Als je vrijwilligersvergoedingen ontvangt als vrijwillig bestuurder, zorg dan dat dit ook als vergoeding wordt ingebracht in de boekhouding van de organisatie. Als de vergoeding de naam ‘zitpenning’ (of presentiegeld dat is louter een vergoeding voor aanwezigheid) krijgt, is deze niet meer vrij van belastingen!

Aansprakelijkheid van bestuursvrijwilligers

Ben je bestuursvrijwilliger, maar niet in een vzw?
Dan ben je geen bestuurder volgens de vzw-wetgeving. Je naam komt niet in het Belgisch Staatsblad. Je bent verzekerd zoals alle andere vrijwilligers voor je vrijwilligerswerk. Als je een fout maakt als vrijwilliger waarbij iemand anders schade heeft, is de organisatie daar in principe aansprakelijk voor én verplicht verzekerd. Bij sommige organisaties is er echter geen verplichting, en val je terug op je eigen familiale polis. Vraag eerst eens na bij je organisatie voor wat je precies verzekerd bent. Bij de spelregels geven we een volledig overzicht.

Opgelet! Ben je bestuursvrijwilliger in een adviesraad van een openbaar bestuur, zoals een adviesraad voor senioren of milieuraad, die geen vzw is? In principe ligt de verzekeringsplicht voor je taken in de adviesraad bij de gemeente. De gemeente is immers de opdrachtgever. Doen jullie met de adviesraad echter extra activiteiten, die buiten de opdracht van de raad vallen? Dan moet je opnieuw onderzoeken wie de opdrachtgever is: een samenwerkingsverband tussen organisaties, een feitelijke vereniging, …?

Ben je bestuurder in een vzw, ivzw of stichting?
Dan ben je bestuurder en val je voor bestuurstaken onder de vzw-wetgeving. Je naam komt in het Belgisch Staatsblad. Je hebt een bijkomende bestuursaansprakelijkheid voor bestuurstaken, zoals het opstellen van de jaarrekening, contracten aangaan voor de vzw, … Je organisatie kan een extra verzekering afsluiten voor haar bestuursleden. Vraag dit even na.

Opgelet! Als je in de Algemene Vergadering van de organisatie zetelt, ben je eveneens een gewone vrijwilliger, ook op vlak van aansprakelijkheid.

Meer info

Wil je nog dieper gaan, dan kan je navraag doen bij de organisatie waar je vrijwilligt, zoek op www.vrijwilligerswetgeving.be of contacteer ons op info@vrijwilligerswerk.be

Wil je meer weten over bestuursaansprakelijkheid?

Merel

Het mooiste is dat ik niet boven, niet onder maar noodgedwongen naast de oproeper ga staan.

53 jaar, telefoonvrijwilliger sinds 2014 bij Tele-Onthaal

Hoe eenzaam voel je je als je de hele dag met niemand gesproken hebt? Hoe erg is het als je iemand verloren heb en dat na vele maanden nog niet hebt verwerkt? Waarheen moet je als je al jaren met een geheim rondloopt omdat de schaamte zo groot is? De eerste stap naar heling is je verhaal kwijt kunnen, een luisterend oor vinden zonder dat er geoordeeld of veroordeeld wordt… en dat kan Tele-Onthaal betekenen. Ik krijg de kans verbinding te maken met mensen die mij een stuk van hun levensverhaal toevertrouwen en hopen op mijn luisterend oor en meevoelen. Het mooiste is dat ik niet boven, niet onder maar noodgedwongen naast de oproeper ga staan.